آموزه مدیریت

هدف از راه اندازی این وبلاگ کمک به ترویج علم مدیریت و آموزش آن و ایجاد زمینه ای برای تبادل افکار و اطلاعات می باشد. با احترام و افتخار، آمادگی برای تبادل اطلاعات علمی با تمام دانش پژوهان عرصه مدیریت، سازمان و آموزش امکان پذیر است.

آموزش مختلط فراگیران با توانمندی‌های متفاوت(عادی، کم توانان ذهنی و جسمی) برای اف
نویسنده : دکتر پیمان یارمحمدزاده - ساعت ٤:۳٥ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۳/٢٢
 

دکتر سیدعلی سیادت(هیات علمی دانشگاه اصفهان)، پیمان یارمحمدزاده(دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی)

اگر دانش آموز کم توان و یا ناتوان ذهنی و جسمی را در کلاسهای درسمان شرکت دهیم مجبور می‌شویم در برنامه، روش، ابزارهای آموزشی‌، شیوه های برقراری ارتباط و انضباط و..تغییراتی را ایجاد نمائیم.

جمله بالا و جملاتی از این دست همگی نشان دهنده هیاهویی است که مسئله تلفیق تمام وقت[1] در بسیاری از مدارس جهان به پا کرده است. تلفیق تمام وقت، (حرکتی  درجهت تلفیق دانش آموزان ناتوان و معلول به طور تمام وقت در کلاس‌های آموزش عمومی)، مورد انتقاد شدیدی قرار گرفته و بانی بسیاری از مشکلات از قبیل تلاش چند برابر معلمان، افت معیارهای علمی، بی نظمی و بد اخلاقی معلمان به حساب می آید(ویلیس[2]، 1994) . اگر چه برخی از این انتقادها با روش های نامناسب اعمال تلفیق هماهنگ است. واکنش های منفی نسبت به برنامه ریزی تلفیق تمام وقت، هم در زمینه کیفیت و پاسخگویی مدارس و هم درمورد چالش ها و عکس العملهایی که خود دانش آموزان نشان می دهند به یک میزان اطلاعات به ما می دهند.

وقتی که کودکان نحوه صحیح مسواک زدن آموزش داده می شود، گاهی دندانپزشک قرص قرمز رنگی را به آنها می دهد تا پس از مسواک زدن بجوند. رنگ قرمز به آن نقاطی که خوب تمیز نشده می چسبد و آن نقاط را نمایان می کند. به این قرص ها قرص آشکار کننده می گویند چون آن مناطقی را نشان می دهد که نیاز به مراقبت بیشتری دارند.

می توان از تلفیق تمام وقت کودکان با توانمندیهای متفاوت به عنوان ”قرص آشکار کننده“  تعبیر کرد. تلاش جهت ادغام دانش آموزان دارای چالش های رفتاری و آموزشی مهم، درباره عدم پاسخ دهی  و ناکارآمد بودن مدارس اطلاعاتی به ما می دهند. تلفیق تمام وقت بانی این مشکلات نیست، اما حوزه های دارای مشکل را به ما نشان می دهد. تلفیق تمام وقت چگونگی رشد و بهبود نظام آموزشی ما را برای برآورده ساختن حتی نیازهای همه کودکان نشان می دهد. در حمایت واجرای طرح تلفیق شرایطی پیش می‌آید که لازم است مدنظر قرار گیرند از جمله اینکه در این صورت:

مجبوریم برنامه را تغییر دهیم....، روش تدریس مان را تغییر دهیم....، به پویایی اجتماعی توجه عمیقی مبذول داریم ....، معلمان  را در تلاششان برای تغییر حمایت کنیم....، و ......

 

بحث در اینجاست که آیا اگر با معلمان به عنوان متخصصینی که زمان برای برنامه ریزی و تفکر نیاز دارند برخورد شود، همه این معلمان از پس انتظارات بالاتر بر‌نمی‌آیند؟

مثل همه تلاش های اصلاح طلبانه، سیاست ها و اعمالی که به نام تلفیق تمام وقت بکار رفته است از حیث کیفیت و عمق تفاوت بسیاری دارند. برخی نظام های مدرسه ای صرفاً خدمات آموزشی ویژه پرخرج و معلمین مجری طرح تلفیق را حذف کرده اند، و دانش آموزان را در کلاس های نه چندان آماده جای داده اند. اما در برخی مدارس دیگر تلفیق حرفه‌ای بوده و اصل سازماندهنده‌ای برای تغییرات گسترده دیگر بوده است. در این مدارس،  دانش آموزان ناتوان بخشی از اصلاحات و نوسازی مدرسه بوده است. مثل همه جنبش های اصلاحی فهم معنای حقیقی تلفیق تمام وقت دشوار است.

در ادامه مقاله، احتمالات تلفیق تمام وقت را با پرداختن و پاسخگویی به اوهام موجود در زمینه تلفیق تمام وقت مورد بررسی قرار می دهد. تصورات غلطی که مانع عملکرد و اجرای جامع و فکورانه می گردد. پاسخ به این تصورات غلط می تواند در فهم بهتر تلفیق تمام وقت یاری بخش ما باشد. با اینکه این طرح پس از مطالعات جامع و وسیعی توسط اندیشمندان تئوری‌پردازی شده است اما مثل بسیاری از برنامه های اصلاحی دیگر، این طرح نیز منتقدینی داشته که برخی تصورات غلط را به عنوان نکات ضعف این برنامه ابراز داشته و معتقد بودند:

تصورات غلط:

 تلفیق را ایدئولوژی های بیرونی و والدین بی منطقی که ناتوانی فرزندشان را نمی پذیرند به مدارس تحمیل می کنند....، بانیان طرح تلفیق تنها به فکر دانش آموزانی هستند که ناتوانی های عمده دارند....، مبنای عمل بانیان طرح تلفیق تنها ارزش ها و فلسفه بوده و داده و پژوهشی در کار نیست....، تفکیک فی النفسه مشکل به حساب نمی آید تفکیک بد مشکل تلقی می‌گردد....، این نظام از کار افتاده نیست....، بانیان طرح تلفیق فکر می کنند چون معلمان ویژه بد یا ناکارآمد هستند به تغییر احتیاج داریم....، باید فرد خاصی با آن بچه ها کار کند....، طرح تلفیق خارج از توان معلمان آموزش عمومی است که اکنون مسئولیت بیش از حدی به آنها واگذار شده است....، ما داریم درباره همان کلاس های معمولی که من و شما با آن بزرگ شدیم صحبت می کنیم....، در صورت اجرای تلفیق برنامه درسی کلاس آموزش عمومی ضعیف خواهد شد....، خدمات ویژه باید در مکان های خاصی ارائه شوند....، بدون کلاس های آموزش خاص، بچه های ناتوان مهارت های کاربردی زندگی را نمی آموزند ....، تنها راه صیانت از کودکان کم توان این است که آنها را از کودکان دیگر جدا نگهداریم. در صورت تلفیق آنها را قربانی کرده و آماده شکست می کنید....، طرح تلفیق به اهداف اجتماعی بیشتر از اهداف آموزشی اهمیت می دهد....، تلفیق لطفی است که ما درحق کودکان ناتوان انجام می دهیم به بهای اهمیت ندادن به آموزش کودکان دیگر....، قبل از اینکه تلفیق را انجام بدهید سال ها برنامه ریزی و آمادگی می خواهد....، اگر تلفیق را برای مدت زیادی نادیده بگیریم به دست فراموشی سپرده می شود....

تلفیق تغییر ساختارها و کلاس های کنونی است برای اینکه در یک نظام یک دست و منسجم به همه دانش آموزان به خوبی خدمات ارائه شود. به جای اینکه دو نظام را با هم جدا کنیم، تلاش می کنیم نظام جدید، بهتر و در برگیرنده تری بسازیم، جائیکه جامعه، والدین، دانش‌آموزان و نظام آموزشی قطعاً نقش مهمی در جنبش تلفیق ایفا نمایند، و معلمان و مجریان طراحی راه حلهای خلاقانه برای مشکلات لاینفک برنامه ها و آموزش ترمیمی (جبرانی)  را رهبری نمایند. تلفیق محصول تفکر دوباره بسیاری از افراد درباره ماهیت و کیفیت آموزش خاص (استثنایی)  و همچنین محصول فرعی روش های نوین تفکر درباره تدریس و برنامه درسی می باشد.

آنهایی که به دنبال ارتقای طرح تلفیق هستند به هیچ وجه کار سخت، انگیزه ها یا توانش معلمان ویژه را مورد انتقاد قرار نمی دهند،  بلکه، به دنبال این هستند که راههای جدیدی بیابند تا آن مهارت ها و استعدادها را به کار گیرند تا همه دانش آموزان بتوانند از راهبردهای تدریس تخصص بهره گیرند.

 

نتیجه گیری

بررسی این تصورات غلط و پاسخ به آنها این امکان را به ما می دهد که ببینیم تصمیم ما مبنی برتلفیق دانش آموزان ناتوان با بقیه چه تاثیری داشته است و برای اینکه در این امر موفق گردیم چه میزان تغییر احتیاج داریم. بنابراین ما که به تلفیق ایمان داریم نمی توانیم دست روی دست بگذاریم تا خودش به خوبی انجام شود.



[1]- full inclution

[2]- Willis